Haritada 3B Modeller: 3D Tiles, GLB ve 3D Gaussian Splatting

Fotogrametri yazılımı dokulu bir 3B model üretir, ama o modeli müşteriye göstermek hâlâ zordur: dosya gigabaytlarcadır, açmak için ayrı program gerekir ve model haritadan kopuk durur. CartaX'te 3B modeller haritanın kendisinde yaşar — dokulu model gerçek koordinatında ortofotonuzun üstüne oturur, tarayıcıda döndürülür, ölçülür ve tek bağlantıyla paylaşılır. Bu rehber üç 3B içerik türünü anlatır: 3D Tiles, GLB ve 3D Gaussian Splatting (3DGS).

Üç format, üç kullanım

Format	Ne zaman	Haritada nasıl durur	Paket
3D Tiles	Drone fotogrametrisinden çıkan dokulu arazi ve yapı modelleri (tileset.json + karo klasörü)	Kendi koordinatında, ortofotonun üstünde	Ücretsiz ve Profesyonel
GLB	Konum bilgisi taşımayan tek dosyalık tasarım/BIM modeli	Haritada tıklayarak siz yerleştirirsiniz	Ücretsiz ve Profesyonel
3DGS	Fotogerçekçi sahneler: dış mekân (SPZ'li 3D Tiles klasörü) ve iç mekân (.sog)	Dış mekân haritada, iç mekân kendi görüntüleyicisinde	Profesyonel

Üçü de jeton harcamaz; yalnız depolama kotanızdan düşer. 3D Tiles ve 3DGS klasörleri için ayrı bir dosya tavanı yoktur; GLB tek dosya olarak en fazla 2 GB'dır. Güncel sınırlar için Desteklenen formatlar ve limitler sayfasına bakın.

3D Tiles: dokulu modeli gerçek konumunda görüntüleme

Dosya yükle penceresinde 3D Tiles kartını seçin ve klasör seçiciyle paketin tamamını — tileset.json ile karo klasörlerini — seçin. Yalnız tek dosya seçerseniz uygulama "3D Tiles klasöründe tileset.json bulunamadı. Klasör seçicisiyle tüm paketi seçin." der. Yükleme bitince model katman panelinde 3D Tiles kategorisinde listelenir ve haritada kendi koordinatına oturur.

Katman satırındaki düğmeler:

• Ayar — Yükseklik ayarı (m) kaydırıcısı modeli zemine göre yukarı/aşağı taşır (±1000 m); Kaydet kalıcılaştırır, Sıfırla başa döndürür. Aynı panelde 3D model keskinliği kaydırıcısı (Detay ↔ Hız) vardır: Detay'a çektikçe model keskinleşir ama cihaz daha çok zorlanır. Bu bir oturum ayarıdır; projedeki tüm 3D Tiles modellerine uygulanır, kaydedilmez. Ölçüm kotu satırı ölçümlerin modelin yüzeyinden mi, bağlı DSM/DTM'den mi okunacağını seçer; görsel yükseklik ayarı ölçülen kotu değiştirmez.
• İncele — haritayı sadeleştirir, yalnız o modeli ve ona bağlı katmanları gösterir; zemin haritası ile yüzey modu bu sırada kapalıdır. Harita üstündeki İncele modu: şeridindeki Çık ile geri dönersiniz.
• Analiz — modeli dönem karşılaştırma ortamına ekler.

3D Tiles modeli bir ölçüm hedefidir: mesafe, alan ve kot ölçümleri modelin yüzeyinde alınır, modele bağlı kaydedilir ve paylaşıma kendiliğinden girer.

GLB: konumsuz modeli haritaya yerleştirme

GLB model kartı tek bir .glb dosyası alır; klasör ya da çoklu seçim kabul edilmez, başka uzantıdaki modelinizi .glb olarak dışa aktarın. Dosyayı yükleme penceresine kart seçmeden sürükleyip bırakabilirsiniz. GLB'de coğrafi konum bilgisi bulunmadığından model GLB Model kategorisinde "Model henüz haritaya yerleştirilmedi." notuyla bekler:

1. Satırdaki Ayar düğmesine, ardından Haritaya Yerleştir'e basın.
2. Haritada bir noktaya tıklayın — model oraya iner.
3. Model ayarları panelinde Yükseklik (Z), Kaydırma (X), Kaydırma (Y), Döndürme (°) ve Ölçek (0,1×–10×) kaydırıcılarıyla ince ayar yapın. Kaydet kalıcılaştırır, Sıfırla başa döndürür, Haritadan Kaldır yerleştirmeyi siler.

Görüntüle düğmesi modeli haritadan bağımsız bir 3B önizlemede açar. GLB modeller ölçüm hedefi olamaz; ölçüm için 3D Tiles kullanın.

3D Gaussian Splatting: dış mekân haritada, iç mekân kendi ortamında

Gaussian Splat kartı (Profesyonel) iki tür girdi kabul eder:

• SPZ'li 3D Tiles klasörü (tileset.json + .spz karolar) — dış mekân sahnesi. Uygulama sahneyi kendiliğinden tanır ve katman panelinde Gaussian Splat (3DGS) kategorisine koyar (aynı klasörü 3D Tiles kartından yüklerseniz de tanınır). Koordinatlı sahne kendi yerine oturur. Koordinatsız sahnede Düzenle'ye basıp haritada bir noktaya tıklarsınız; ardından Konum ve yön panelinde modeli haritada basılı tutup sürükleyerek taşır, Yön (°) kaydırıcısıyla döndürür, Kaydet ile kalıcılaştırırsınız. Haritadan Kaldır elle yerleştirmeyi siler: koordinatlı model kendi konumuna döner, koordinatsız model haritadan kalkar. İncele ve Ayar → Yükseklik ayarı bu sahnelerde de çalışır; ölçüm hedefi olamazlar.
• .sog sahnesi (isteğe bağlı ayar dosyası settings.json ile) — iç mekân sahnesi. Haritada görünmez; harita altındaki ortam şeridindeki 3DGS düğmesi, nokta bulutu görüntüleyicisi gibi haritanın yerini alan tam ekran 3DGS Görüntüleyici'yi açar. Soldaki İç mekân sahnesi seç listesinden sahneyi seçersiniz; baş aşağı açılan sahne için Ters görünüyorsa çevir düğmesi vardır.

Aynı ortamın Yerel önizleme bölümü yükleme yapmadan çalışır: bilgisayarınızdaki .ply, .sog ya da .spz dosyasını pencereye sürükleyip bırakın (ya da Yerel dosya aç), sahne anında açılır. Üretim çıktısını depolamaya göndermeden önce kontrol etmenin en hızlı yolu budur; projede hiç sahne olmasa da düğme çalışır.

Paylaşım

3D Tiles ve GLB modeller ile haritadaki dış mekân 3DGS sahneleri harita paylaşımına girer; alıcı modeli tarayıcıda döndürür, 3D Tiles üstünde geçici ölçüm alır. Ayrıntı: PIN korumalı paylaşım.

Sık sorulanlar

Soru	Yanıt
3B model yüklemek jeton harcar mı?	Hayır; yalnız depolama kotası
Dosya tavanı var mı?	3D Tiles ve 3DGS klasörlerinde yok; GLB en fazla 2 GB
Ücretsiz pakette hangileri var?	3D Tiles ve GLB; 3DGS Profesyonel paket ister
Model yanlış yükseklikte	Ayar → Yükseklik ayarı (m) ile kaydırıp Kaydet
Model bulanık ya da yavaş	3D model keskinliği: Detay'a doğru keskin, Hız'a doğru akıcı; oturumluk ayar
GLB üstünde ölçüm alabilir miyim?	Hayır; ölçüm 3D Tiles yüzeyinde yapılır
3DGS sahnesi ters açılıyor	3DGS Görüntüleyici'de Ters görünüyorsa çevir
İncele modundan nasıl çıkarım?	Harita üstündeki şeritte Çık