Analiz Ortamında İki Dönem Karşılaştırması

Aynı sahayı iki ay arayla uçtunuz; elinizde iki ortofoto, belki iki 3B model var. Asıl soru şudur: "Ne değişti, nerede, ne kadar?" İki sekme arasında gidip gelerek bu soruya güvenilir yanıt veremezsiniz. CartaX'in Analiz ortamı iki tarihi tek sahneye koyar: aralarındaki sınırı sürükleyerek gezersiniz, aynı ölçümü iki dönemde birden okursunuz ve kazı-dolguyu iki yüzeyin farkından hesaplarsınız. Analiz ortamı Profesyonel pakete dahildir.

Analize varlık ekleme

Analiz, projedeki her katmanı değil, işaretlediklerinizi görür. Katman panelinde ortofoto ya da 3B model satırındaki Analiz düğmesi o varlığı analize ekler; tekrar tıklamak çıkarır. Nokta bulutları için Nokta Bulutları penceresindeki Analize ekle kullanılır.

Bir karşılaştırma için üç koşul gerekir:

• Aynı türden en az iki varlık — iki ortofoto, iki model ya da iki nokta bulutu
• Aynı saha — kapsamları örtüşmeyen kayıtlar için ortam uyarır: "Seçilen iki epoch farklı bölgelere ait"
• Çekim tarihi — zaman çizelgesi bu tarihe göre sıralanır; tarihi eksik kayıt seçilemez, karttan tarih girmeniz istenir

Hazır olunca varlıklar çekmecesindeki Analiz ortamı düğmesiyle geçersiniz; Haritaya dön sizi geri getirir.

Tür ve dönem seçimi

Alt şeritte önce karşılaştırma türünü seçersiniz: 3B model, nokta bulutu ya da ortofoto. Yalnız iki uyumlu kaydı olan türler tıklanabilir. Ardından zaman çizelgesindeki kartlardan iki dönem (epoch) seçersiniz: ilk tık sol, ikinci tık sağ tarafı doldurur; ortam kayıtları tarihe göre sıralar, eski olan solda, yeni olan sağda gösterilir. Aynı karta tekrar tıklamak seçimi kaldırır; iki taraf doluyken yeni kart sağı değiştirir.

Kartların adı ve tarihi düzenlenebilir; her karta eklenti bağlanabilir: KML, DXF ya da Shapefile gibi bir vektör katmanı veya bir 360 koleksiyonu. Bir eklentiyi aynı tipteki tüm kartlara işle seçeneğiyle eksik kartlara kopyalayabilirsiniz.

Süpürge görünümü

İki dönem tek sahnede açılır; aralarında dikey bir süpürge durur. Süpürgeyi sürükledikçe sınır kayar: solunda eski, sağında yeni dönem. Kamera iki taraf için ortaktır, yani yakınlaştırdığınız yer iki tarihte de aynı yerdir; hangi tarafın hangi kayıt olduğu sahnedeki etiketlerden okunur. Nokta bulutu karşılaştırmasında ayrıca Nokta bulutu kalite kontrol paneli koordinat sistemi, dikey referans, örtüşme ve yoğunluk uyumunu raporlar.

Ölçüm araçları

Araç seti seçili türe göre değişir:

Tür	Araçlar
3B model	Çizgi Ölçüm, Nokta, Alan, Görüş, Kazı-Dolgu
Ortofoto	Çizgi Ölçüm, Alan, Nokta
Nokta bulutu	Mesafe, Alan, Açı, Nokta Koordinatı, Çember

Analizdeki fark, ölçümün iki dönemde birden okunmasıdır. Ortofoto ya da modelde Çizgi Ölçüm çizdiğinizde iki dönemin kot profili tek grafikte üst üste çıkar; imleci gezdirdiğinizde her iki kot ve aralarındaki ΔH okunur. Bunun için iki dönemde de DSM/DTM bulunmalıdır; yoksa çizgi yalnız yatay mesafe verir. Nokta bulutunda ise tıkladığınız her nokta hem A hem B yüzeyinde çözülür ve değerler iki dönem için ayrı ayrı görünür. Kaydederken verdiğiniz ad iki tarafta da etikette görünür. Ölçümler listesinden yeniden adlandırma, gizleme, stil, köşe düzenleme ve silme yapılır; bir değer seçili çift için yeniden hesaplanamazsa satır bayat rozeti alır. Haritadaki araçların ayrıntısı ölçüm araçları rehberindedir.

Kazı-dolgu

3B model karşılaştırmasındaki Kazı-Dolgu aracı iki dönemin yükseklik modeli farkından hacim çıkarır: poligon çizip sağ tıkla bitirirsiniz — "Sol = eski DEM, sağ = yeni DEM." Sonuç satırı Kazı · Dolgu · Net · Örnek biçimindedir; poligonun bir kısmı iki modelin ortak kapsamı dışındaysa sonucun kısmi olduğu yüzde ile belirtilir. Alt şeritteki Ayarlar panelinin Ölçüm yüzeyi bölümünde DSM, DTM ya da Model yüzeyi seçilir; seçim iki dönemde de hem DSM hem DTM varsa açılır. Model yüzeyi seçiliyken kot, eğim ve profil değerleri görünen modelden örneklenir; kazı-dolgu ise yükseklik modelinden hesaplanmaya devam eder. Ayrıntı için hacim hesaplama ve DSM ile DTM farkı rehberlerine bakın.

Harita paneli, harici katmanlar ve TKGM

Alt şeritteki Harita paneli model ve ortofoto modlarında açılır. Taban harita için Uydu ya da Carto; Katmanlar bölümünde + WMS/WMTS katman ile harici servis eklenir, her katman gösterilip gizlenir ve Opaklık kaydırıcısıyla iki dönemin üstüne yarı saydam bindirilir. TKGM düğmesi parsel sorgu modunu açar: model üzerinde bir noktaya tıklarsınız, TKGM Parseli penceresi il/ilçe, mahalle, ada/parsel, nitelik, alan ve çevreyi gösterir; sonuç tüm kartlara iliştirilir. Ayrıntı TKGM parsel sorgulama rehberinde.

Notlar

Sahnedeki bir noktaya Not bırakıp istediğiniz paylaşımlara ekleyebilirsiniz; Paylaşım notu ise doğrudan aktif paylaşımın misafirlerine gider. Misafirler notları görür, yanıt yazar ve kendi pinlerini bırakır.

Paylaşım: alıcı doğrudan A/B ortamına girer

Paylaşım panelinde Analiz modu (canlı) seçip Analiz Paylaşım Bağlantısı Oluştur dediğinizde alıcı PIN'ini girer ve doğrudan iki dönemli ortama düşer. Bu paylaşım klasör tabanlıdır: sonradan eklediğiniz varlıklar, ölçümler ve eklentiler bağlantıya kendiliğinden yansır; en az iki analiz varlığı gerekir. Misafir ölçüm yapabilir, ancak ölçümleri geçicidir ve sayfa yenilenince silinir. Analiz paylaşımları masaüstü tarayıcıda açılır. Kurulum için PIN korumalı paylaşım rehberine bakın.

Üç kullanım senaryosu

• Hafriyat ilerlemesi — her ayın DTM'li modelini analize ekleyin, bölge bölge Kazı-Dolgu poligonu çizin; net m³ hakediş dosyasına girer.
• Stok sahası değişimi — iki dönemin DSM'iyle yığının üstünden Çizgi Ölçüm çekin; iki kabartı tek grafikte okunur.
• İnşaat aylık kıyas — iki ortofotoyu süpürgeyle gezin, değişen noktalara Not bırakın ve bağlantıyı analiz modunda işverenle paylaşın.

Sık sorulanlar

Soru	Yanıt
Karşılaştırma türü neden seçilemiyor?	Aynı türden, konum-uyumlu en az iki varlık analize eklenmemiş
Hangi taraf eski?	Sol; ortam çekim tarihine göre sıralar
Profil grafiği açılmıyor?	İki dönemde de DSM/DTM gerekir; yoksa yalnız yatay mesafe
Kazı-dolgu ortofoto modunda var mı?	Hayır — 3B model karşılaştırmasında
Misafir ölçüm yapabilir mi?	Evet, ama geçici; yenilemede silinir
Telefonda açılır mı?	Analiz paylaşımı masaüstü tarayıcı gerektirir