COG (Cloud Optimized GeoTIFF) Nedir?
Cloud Optimized GeoTIFF'in sıradan GeoTIFF'ten farkı, dev ortofotoların tarayıcıda anında açılmasını nasıl sağladığı ve CartaX'teki COG iş akışı.
2026-07-17 · 2 dk okuma
Drone uçuşundan çıkan bir ortofoto kolayca gigabaytlarca olabilir. Bu dosyayı ekiple paylaşmanın klasik yolu — indir, aç, güçlü makinede incele — pratik değildir. Cloud Optimized GeoTIFF (COG) tam bu sorunu çözer: dev ortofotolar buluttan parça parça okunur ve tarayıcıda anında açılır.
Sorun: sıradan GeoTIFF buluttan verimsiz okunur
Standart GeoTIFF, coğrafi konum bilgisi taşıyan bir TIFF'tir; ancak iç düzeni buluttan parçalı okuma için tasarlanmamıştır. Haritada küçük bir bölgeye bakmak isteseniz bile istemcinin çoğu durumda dosyanın büyük kısmını indirmesi gerekir.
Çözüm: COG'un iç düzeni
COG da %100 geçerli bir GeoTIFF'tir — fark iç organizasyonundadır:
- Karolama (tiling): görüntü küçük karolara bölünür; yalnız ekranda görünen karolar indirilir.
- Genel bakış katmanları (overviews): aynı dosyada düşük çözünürlüklü kopyalar bulunur; uzaklaştıkça küçük kopya okunur.
- HTTP range okuma: istemci dosyanın yalnız gereken bayt aralıklarını ister.
Sonuç: 3 GB'lik ortofoto, harita açılır açılmaz görünür — çünkü o an yalnız birkaç yüz kilobaytlık karo inmiştir.
CartaX'te COG iş akışı
- Ham GeoTIFF yüklerseniz (3 GB / ~1,5 gigapiksele kadar): bulutta COG'a dönüştürülür (işlem jetonu kullanır) ve karo servisiyle haritanıza bağlanır.
- Dosyanız zaten COG ise: sistem bunu otomatik algılar ve jetonsuz kaydeder — dönüşüm beklemeden anında kullanılır. Depolama kotanız dahilinde çok daha büyük COG'lar yükleyebilirsiniz.
Ortofotonuzun yanına DSM/DTM eklerseniz kot okuma, profil ve hacim ölçümleri de etkinleşir — bkz. DSM ve DTM farkı.
COG'u kendim nasıl üretirim?
Çoğu fotogrametri yazılımı COG dışa aktarımını destekler. GDAL ile de tek komutla üretebilirsiniz:
gdal_translate girdi.tif cikti-cog.tif -of COG -co COMPRESS=DEFLATE
CartaX Studio, bu dönüşümü kendi bilgisayarınızda yapıp çıktıyı doğrudan hesabınıza yükleyen masaüstü yardımcı uygulamadır.
Özet
| Soru | Yanıt |
|---|---|
| COG geçerli bir GeoTIFF mi? | Evet — her COG bir GeoTIFF'tir; farkı iç düzeni |
| Neden hızlı? | Karolama + overview + HTTP range: yalnız görünen kısım iner |
| CartaX limiti? | Ham TIFF 3 GB / ~1,5 GP (dönüşümlü); hazır COG depolama kotanız dahilinde |
| Jeton gerekir mi? | Ham TIFF dönüşümünde evet; hazır COG kaydında hayır |