COG (Cloud Optimized GeoTIFF) Nedir?

Drone uçuşundan çıkan bir ortofoto kolayca gigabaytlarca olabilir. Bu dosyayı ekiple paylaşmanın klasik yolu — indir, aç, güçlü makinede incele — pratik değildir. Cloud Optimized GeoTIFF (COG) tam bu sorunu çözer: dev ortofotolar buluttan parça parça okunur ve tarayıcıda anında açılır.

Sorun: sıradan GeoTIFF buluttan verimsiz okunur

Standart GeoTIFF, coğrafi konum bilgisi taşıyan bir TIFF'tir; ancak iç düzeni buluttan parçalı okuma için tasarlanmamıştır. Haritada küçük bir bölgeye bakmak isteseniz bile istemcinin çoğu durumda dosyanın büyük kısmını indirmesi gerekir.

Çözüm: COG'un iç düzeni

COG da %100 geçerli bir GeoTIFF'tir — fark iç organizasyonundadır:

• Karolama (tiling): görüntü küçük karolara bölünür; yalnız ekranda görünen karolar indirilir.
• Genel bakış katmanları (overviews): aynı dosyada düşük çözünürlüklü kopyalar bulunur; uzaklaştıkça küçük kopya okunur.
• HTTP range okuma: istemci dosyanın yalnız gereken bayt aralıklarını ister.

Sonuç: 3 GB'lik ortofoto, harita açılır açılmaz görünür — çünkü o an yalnız birkaç yüz kilobaytlık karo inmiştir.

CartaX'te COG iş akışı

1. Ham GeoTIFF yüklerseniz (3 GB / ~1,5 gigapiksele kadar): bulutta COG'a dönüştürülür (işlem jetonu kullanır) ve karo servisiyle haritanıza bağlanır. Bulut COG dönüşümü Profesyonel pakete özeldir; Ücretsiz pakette bu yükleme türü kilitlidir. CartaX Studio ise aynı dönüşümü kendi bilgisayarınızda, jeton harcamadan yapar.
2. Dosyanız zaten COG ise: sistem bunu otomatik algılar ve jetonsuz kaydeder — dönüşüm beklemeden anında kullanılır. Depolama kotanız dahilinde çok daha büyük COG'lar yükleyebilirsiniz. Algılamanın koşulu: TIFF karolanmış olmalı ve en az bir overview içermeli. Karolanmış ama overview'suz bir TIFF ham sayılır — 3 GB tavanı, bulut dönüşümü ve jeton uygulanır.

Ortofotonuzun yanına DSM/DTM eklerseniz kot okuma, profil ve hacim ölçümleri de etkinleşir — bkz. DSM ve DTM farkı.

COG'u kendim nasıl üretirim?

Çoğu fotogrametri yazılımı COG dışa aktarımını destekler. GDAL ile de tek komutla üretebilirsiniz:

gdal_translate girdi.tif cikti-cog.tif -of COG -co COMPRESS=DEFLATE

CartaX Studio, bu dönüşümü kendi bilgisayarınızda yapıp çıktıyı doğrudan hesabınıza yükleyen masaüstü yardımcı uygulamadır.

Özet

Soru	Yanıt
COG geçerli bir GeoTIFF mi?	Evet — her COG bir GeoTIFF'tir; farkı iç düzeni
Neden hızlı?	Karolama + overview + HTTP range: yalnız görünen kısım iner
CartaX limiti?	Ham TIFF 3 GB / ~1,5 GP (dönüşümlü); hazır COG depolama kotanız dahilinde
Jeton gerekir mi?	Ham TIFF dönüşümünde evet (yalnız Profesyonel paket); hazır COG kaydında ve Studio'da yerel dönüşümde hayır
Hazır COG nasıl algılanır?	Karolama + en az bir overview; overview'suz TIFF ham sayılır