Nokta Bulutunu Tarayıcıda Görüntüleme (Kurulumsuz)

Nokta bulutu görüntülemenin klasik yolu ağırdır: lisanslı masaüstü yazılımı, güçlü bir iş istasyonu ve onlarca gigabaytlık dosyayı indirmek. Oysa veriyi bir kez tarayıcı-dostu formata çevirdiğinizde LAS/LAZ verisi hiçbir kurulum olmadan açılır — meslektaşınız bir bağlantıya tıklar ve veri saniyeler içinde ekranda olur.

Yükleme ve dönüşüm akışı

Ham LAS/LAZ dosyaları doğrudan görüntülenmez; önce octree adı verilen hiyerarşik bir yapıya çevrilir. Octree, veriyi uzamsal kutulara ve çözünürlük seviyelerine böler; böylece tarayıcı 400 milyon noktanın tamamını değil, yalnız o an ekranda görünen bölgeyi ve uygun detay seviyesini indirir.

İki yol var:

1. Bulutta dönüştürme — LAS/LAZ dosyanızı yükleyin, dönüşüm sunucuda yapılır. Tek dosya için sınır 5 GB / 150 milyon nokta, işlem jetonu kullanır ve Profesyonel paket gerektirir (Ücretsiz pakette kapalıdır).
2. Hazır octree yükleme — dönüşümü kendi makinenizde (CartaX Studio ile) yapıp çıktıyı yükleyin. Bu yol jetonsuzdur ve her pakette açıktır. Hazır octree için ayrı bir boyut tavanı yoktur, yalnız depolama kotanız geçerlidir — 150 milyon nokta sınırının üstündeki veri setlerinin yolu CartaX Studio'dur (ham dosya boyutu sınırsız).

Güncel sınırların tamamı Desteklenen Formatlar ve Limitler sayfasındadır.

Görüntüleyici gezinme (döndürme/yakınlaştırma)

Kontroller CAD ve GIS yazılımlarındakiyle aynı mantıkta: varsayılan Orbit modunda fare tuşlarından biri döndürür, diğeri kaydırır; tekerlek yakınlaştırır. Görüntüleyicinin ipucu çubuğu güncel tuş atamalarını gösterir. Araç çubuğundan Orbit / Fly / Earth gezinme modları arasında geçebilirsiniz; bir noktaya çift tıklamak kamerayı oraya odaklar.

Görünümü okunur kılan iki ayar var:

• Nokta boyutu (Point Size) — seyrek veride büyütün, yoğun veride küçültün
• EDL (kenar aydınlatma) — noktalar arası derinlik farkını gölgeyle vurgular. Renksiz ya da tek renkli verilerde geometriyi ortaya çıkaran en etkili tek anahtardır.

Arka plan için yedi hazır seçenek var: Dark, OLED, Light, Gradient, Diyagonal Gece, Koyu Orman ve Sıcak Zemin; açık zeminli veride koyu arka plan kontrastı belirgin biçimde artırır. Renk ayarı bölümünde Gamma / Parlaklık / Kontrast kaydırıcıları ve yoğunluk modu için otomatik aralık bulunur. Point Budget'ı yükseltirken dikkat: 10 milyon üstü bütçe GPU ve RAM'i zorlar, görüntüleyici bu eşikte uyarır.

Sınıf filtresi ve yükseklik renklendirmesi

Aynı veriyi dört farklı renk modunda okuyabilirsiniz:

Renk modu	Ne gösterir	Ne zaman
RGB	Fotoğraftan gelen gerçek renk	Sunum, genel bakış
Yükseklik	Kota göre renk rampası (aralık ayarlanabilir)	Topoğrafya, eğim okuma
Yoğunluk (Intensity)	Lazer dönüş şiddeti	Yüzey malzemesi ayrımı, yol çizgileri
Sınıf (Classification)	LAS sınıf kodu rengi	Zemin/bitki/bina ayrımı

Veri sınıflandırılmışsa Sınıflandırma panelinden sınıfları tek tek gizleyip gösterebilirsiniz. Bitki örtüsünü kapatmak, altında kalan zemini ve yapıları ortaya çıkarır — sahada göremediğiniz şeyi ekranda görmenin en hızlı yolu budur. Sınıf bilgisi taşımayan dosyalarda panel "Sınıflandırma verisi yok" yazar; sınıf kodu olmayan noktalar Sınıfsız başlığı altında toplanır.

Kesit (profil) araçları

Profil aracıyla nokta bulutu üzerinde bir çizgi çizersiniz; alt panelde o çizgi boyunca 2B kesit açılır. Kesit genişliği ayarı, çizginin kaç metre sağından-solundan nokta toplanacağını belirler — dar bant keskin bir kesit, geniş bant istatistiksel bir görünüm verir. Kesit panelinde sürükleyerek kaydırır, tekerlekle yakınlaştırır, çift tıkla sığdırırsınız; imleç bant içinde gezdikçe 3B görünümdeki karşılığı takip edilir.

Kırpma Görünümü (Clip) ise ilgilendiğiniz hacmi izole eder: Box Clip ile bir kutu, Polygon Clip ile serbest bir alan seçer, içini ya da dışını gizlersiniz. Beğendiğiniz kırpmayı Clip View olarak projeye kaydedip sonra aynı görünüme dönebilirsiniz.

Seçtiğiniz alanı dışa da aktarabilirsiniz: çıktı, CSV + LAS + 2B/3B DXF dosyalarını içeren tek bir ZIP olarak iner. Yani tarayıcıda seçip masaüstü yazılımınızda devam edebilirsiniz.

Paylaşım (misafir) görüntüleyicisi

Bağlantıyla paylaştığınız nokta bulutunu açan misafir salt okunur bir görüntüleyici görür: sağ panel (dosya bilgisi, renk modu, nokta ayarları) ile ölçüm ve not araçları vardır; Profil, Kırpma (Clip) ve ZIP dışa aktarım misafire sunulmaz. Misafir ölçümleri geçicidir, projeye kaydedilmez. Analiz ve nokta bulutu paylaşım bağlantıları masaüstü tarayıcı gerektirir; mobil cihazlarda açılmaz.

Performans ipuçları

• Point Budget ekranda aynı anda tutulan nokta sayısıdır. Akıcılık düşerse ilk indireceğiniz ayar budur; artırmak detayı değil yalnız yoğunluğu artırır.
• FOV'u gereksiz genişletmeyin; geniş görüş açısı daha çok octree düğümünü aynı anda yükler.
• Kırpma kullanın: kutu dışını gizlemek yalnız görüntüyü değil, yüklenen düğüm sayısını da azaltır.
• Uzaktan genel bakış yerine ilgilendiğiniz bölgeye yaklaşın — octree zaten yakınlaştıkça detay indirir, uzaktan beklemek veri indirmez.
• Çok büyük veri setlerinde bölerek yüklemek tek dev katmandan daha akıcıdır.

Ayrık ekran kartınızı tarayıcıya kullandırın

Hem entegre (Intel/AMD) hem ayrık (NVIDIA/AMD) grafik birimi olan dizüstülerde Windows ve Chrome/Edge, pil tasarrufu için tarayıcıyı çoğu kez entegre GPU'da çalıştırır. CartaX güçlü GPU'yu tercih ettiğini tarayıcıya bildirir, ancak Windows'ta son karar işletim sistemine aittir; hiçbir web sayfası bunu tek başına değiştiremez. Hangi GPU'nun kullanıldığını chrome://gpu (Edge'de edge://gpu) sayfasında *ACTIVE* işaretli satırdan görebilirsiniz. Entegre GPU görünüyorsa aşağıdakilerden biri yeterlidir:

1. Windows Ayarlar → Sistem → Ekran → Grafik → tarayıcınızı listeye ekleyin → Yüksek performans seçin (kalıcı; önerilen yol).
2. chrome://flags/#force-high-performance-gpu bayrağını etkinleştirip tarayıcıyı yeniden başlatın.
3. NVIDIA Denetim Masası → 3D Ayarlarını Yönet → Program Ayarları → tarayıcınız için Yüksek performanslı NVIDIA işlemcisi.

Aynı ayar nokta bulutuyla birlikte 3B haritayı (arazi ve 3D Tiles) da hızlandırır; masaüstü bilgisayarlarda tek ekran kartı olduğundan bu adıma gerek yoktur.

Özet

Soru	Yanıt
Kurulum gerekir mi?	Hayır — tarayıcı yeterli, alıcı için de öyle
Ham LAS/LAZ doğrudan açılır mı?	Hayır; önce octree'ye dönüşür
Bulut dönüşüm sınırı?	5 GB / 150 milyon nokta (jetonlu, Profesyonel paket)
Daha büyüğü?	CartaX Studio ile hazır octree — jetonsuz, yalnız depolama kotası, ham dosya boyutu sınırsız
Renk modları?	RGB, Yükseklik, Yoğunluk, Sınıf
Kesit alınabilir mi?	Profil aracı + ayarlanabilir kesit genişliği
Dışa aktarım?	ZIP: CSV + LAS + 2B/3B DXF