Drone Fotoğraflarından Ortofoto Üretimi: Fotogrametri Rehberi

Drone fotoğraflarından tek koşuda ortofoto, DSM/DTM, nokta bulutu ve 3B model üretin — GPU destekli CartaX bulutunda ya da CartaX Studio ile yerelde; fotoğraf hazırlığı, YKN ve RTK, teslimat koordinat sistemi ve süre beklentileri.

2026-08-22 · 5 dk okuma

Bir uçuşun fotoğrafları tek başına bir ürün değildir; ölçülebilir hâle gelmesi için fotogrametri ile birbirine bağlanıp haritaya oturtulması gerekir. CartaX bu işi tek akışla yapar: fotoğraf klasörünü verirsiniz, seçtiğiniz çıktılar birlikte üretilir ve doğrudan CartaX projenize yüklenir. Üretimi GPU destekli CartaX bulutunda (web uygulamasında yükleme penceresinin Fotogrametri sekmesinden ya da Studio'daki Bulutta üret düğmesiyle) ya da CartaX Studio ile kendi bilgisayarınızda koşturursunuz. Bu rehber üretimden en iyi sonucu almak için neye dikkat edeceğinizi anlatır. Studio'nun kurulumu için CartaX Studio nedir? rehberine bakın.

Neler üretilir?

Aynı koşuda, işaretlediğiniz kadarı:

Çıktı	Biçim	Ne işe yarar
Ortofoto	GeoTIFF (COG)	Ölçekli, koordinatlı hava görüntüsü; haritanın temeli. Her koşuda üretilir.
DEM (DSM/DTM)	GeoTIFF (COG)	Yüzey ve arazi yükseklik modelleri; haritada kot okuma, eğim, hacim ve kazı-dolgu bunlardan hesaplanır. Ortofotoyla birlikte seçilir.
Nokta bulutu	LAZ → Octree	Yoğun 3B nokta bulutu; ölçüm, kesit, yapay zekâ ile sınıflandırma (zemin / bitki / bina / yol / araç).
Dokulu 3B model	3D Tiles 1.1	Haritada dokulu 3B model; sunum ve görsel denetim.

Ortofoto ve DEM'i seçip diğerlerini bırakmak süreyi belirgin kısaltır; 3B model ve yoğun nokta bulutu en ağır adımlardır — bulutta yoğun nokta bulutu GPU'da hesaplanır.

Fotoğraf hazırlığı

Sonucun kalitesi motordan çok fotoğraflardan gelir:

Bindirme: ileri yönde en az %75, yan yönde en az %65. Az bindirme = delikli model, kayan sınırlar.
Fotoğraf sayısı: yüzlerce fotoğraf normaldir; Studio da web yükleme penceresi de kök klasörü alt klasörleriyle birlikte tarar (JPG/PNG/TIF), RTK .MRK dosyalarını ve yan dosyaları kendisi bulur.
Konum bilgisi: fotoğraflarda EXIF GPS olmalı. RTK'lı drone'larda (ör. DJI .MRK) santimetre düzeyi konum otomatik değerlendirilir.
Kaçınılacaklar: hareketli su yüzeyleri, tek düze kar/kum, çok koyu gölge, farklı ışık koşullarını tek koşuda karıştırmak.

Konum doğruluğu: EXIF, RTK, YKN

Studio üç kaynağı birlikte ele alır:

Konum kaynağı: Otomatik (.MRK varsa RTK, yoksa EXIF), Yalnız EXIF ya da RTK zorunlu (.MRK yoksa iş başlamaz — beklediğiniz doğruluğu sessizce kaybetmezsiniz).
Yer kontrol noktası (YKN) dosyası isteğe bağlıdır. Düz metin, her satırda bir nokta: ad E N Z ya da sıra ad E N Z; # ile başlayan satırlar yorumdur. Koordinat sistemi (EPSG) dosyadan otomatik bulunur, gerekirse elle girersiniz (ör. 5254 TUREF/TM30).
Dosya eklendiğinde tek soru sorulur: bu noktalar ne için kullanılsın?
- Yalnız rapor — noktalar üretime karışmaz; iş bitince sapma ölçülür ve doğruluk raporuna yazılır.
- Otomatik bul — hedefler fotoğraflarda kendiliğinden bulunur ve çözüme katılır (RTK konum dosyası gerektirir); bulunamayanlar denetimde kalır.
- Elle işaretle — noktaları ekranda fotoğraflar üzerinde kendiniz işaretlersiniz; RTK gerekmez.
Dosyanız yoksa Noktaları gir ve işaretle ile koordinatları elle girip aynı ekranda işaretleyebilirsiniz.
Bir noktayı çözüm dışında tutabilirsiniz: o zaman bağımsız denetim noktası olur ve raporda gerçek bir doğruluk ölçüsü verir.

Çözüme giren bir noktanın sapması bağımsız bir ölçü değildir. Doğruluğu kanıtlamak istiyorsanız en az bir-iki noktayı çözüm dışında bırakın.

Üretim kalitesi

Üretim tek kalitede koşar: Yüksek — en yüksek çözünürlükte nokta bulutu ve ortofoto, bina kenarları keskin ve dış cepheleri de kaplanmış 3B model. Ölçümlerin ve görüntünün tutarlı olması için daha düşük bir kademe sunulmaz; süreyi kısaltmak isterseniz çıktı sayısını azaltın (ör. 3B model veya sınıflandırmayı kaldırın).

Teslimat koordinat sistemi

Fotogrametri motorunun ham çıktısı daima UTM'dir. Teslimatı seçersiniz:

Otomatik (önerilen) — YKN dosyası varsa ürünler onun koordinat sisteminde, yoksa UTM'de teslim edilir.
UTM'de bırak — dönüşüm yapılmaz.
Farklı EPSG — teslimat için kod girin (ör. 5254).

Gelişmiş ayarlarda Ürünleri noktalarıma oturt (datum düzeltmesi) seçeneği vardır: YKN'lerle ürünler arasındaki sabit kayma ölçülür ve ortofoto/DEM/nokta bulutuna işlenir — yeniden üretim gerekmez (mesh bu düzeltmeden etkilenmez). Düzeltme sonrası sapma hâlâ büyükse sorun konumda değil modelin iç geometrisindedir; noktaları çözüme katıp yeniden üretin.

Nerede koşsun: bu bilgisayarda mı, bulutta mı?

Bu bilgisayarda üret (Studio) — jeton harcanmaz, ham fotoğraflar makinenizden çıkmaz. İlk üretimde motorlar tek seferlik iner (~0,4 GB). Studio bütün çekirdekleri kullanır; NVIDIA GPU varsa yoğun nokta bulutu üretimi GPU'ya taşınır. Sihirbaz boş diski ve belleği önden ölçer; yetmezse yerel düğme kapanır.
Bulutta üret (Studio ya da web'de Fotogrametri sekmesi) — fotoğraflar yüklenir, üretim CartaX'in NVIDIA GPU'lu bulut makinelerinde koşar, sonuç projenize düşer. Jetonla ücretlendirilir: ücret işlenen toplam megapiksele göredir, çıktı sayısı fiyatı değiştirmez; fotoğraf sayısı belli olur olmaz tahmini jeton ve bakiyeniz görünür, eksikse iş başlamadan uyarılırsınız. Tek işte 2.000 fotoğrafa kadar. Fotoğraflar yüklendikten sonra bilgisayarı kapatabilirsiniz.

Süre beklentisi: birkaç yüz 45 MP fotoğraf → bulutta birkaç saat; yerelde donanıma göre daha uzun, NVIDIA GPU'lu bir makine süreyi belirgin kısaltır. Aynı anda birden fazla iş kuyruğa atılabilir; işlem sırayla, yükleme paralel yürür. Koşan iş Duraklat / Devam et ile askıya alınıp sürdürülebilir; Studio kapansa bile yerel iş bir sonraki açılışta kaldığı aşamadan sürer. Yükleme düşerse Yeniden yükle yalnız yüklemeyi tekrarlar.

Sonuç nereye gider?

Bilgisayarınızda: Belgeler / CartaX Studio / <uçuş adı> altında ürün klasörleri — Ortofoto, SYM (DSM/DTM), Nokta Bulutu, Mesh, Rapor. Rapor içinde motor raporu (report.pdf), doğruluk özeti (accuracy.json), kamera konumları (shots.geojson) ve koşu günlükleri bulunur.
CartaX'te: iş bitince çıktılar seçtiğiniz projeye yüklenir. Ortofoto haritada katman olur; DEM seçtiyseniz katman panelinde Ölçüm kotu: Yüzey / DSM / DTM açılır; nokta bulutu ve mesh kendi görüntüleyicilerinde açılır. Yükleme sürerken web panosundaki CartaX Studio kartı ilerlemeyi gösterir.

Sık karşılaşılanlar

Ortofoto kenarları bulanık ya da bükülmüş. Kenarlarda bindirme azalır; uçuşu ilgi alanının bir şerit dışına taşırın.

YKN'ler otomatik bulunamadı. Otomatik bulma RTK konum dosyası ister ve hedeflerin fotoğrafta net görünmesini bekler; bulunamayan noktaları aynı ekranda elle işaretleyin.

Ortofoto ile kadastro/proje arasında sabit kayma var. Konum kaynağı yalnız EXIF ise metre düzeyinde kayma normaldir; RTK ya da YKN ile çözüme katılan noktalar bunu kapatır. Teslimat EPSG'sinin projenizle aynı olduğundan emin olun.

Çok uzun sürüyor. 3B model ve sınıflandırmayı kaldırın; NVIDIA GPU'lu bir makinede koşturun ya da işi GPU destekli buluta gönderin. Koşunun günlüğü Rapor klasöründedir.

İlgili rehberler

Drone Fotoğraflarından Ortofoto Üretimi: Fotogrametri Rehberi

2026-08-22 · 5 dk okuma

Neler üretilir?

Aynı koşuda, işaretlediğiniz kadarı:

Çıktı	Biçim	Ne işe yarar
Ortofoto	GeoTIFF (COG)	Ölçekli, koordinatlı hava görüntüsü; haritanın temeli. Her koşuda üretilir.
DEM (DSM/DTM)	GeoTIFF (COG)	Yüzey ve arazi yükseklik modelleri; haritada kot okuma, eğim, hacim ve kazı-dolgu bunlardan hesaplanır. Ortofotoyla birlikte seçilir.
Nokta bulutu	LAZ → Octree	Yoğun 3B nokta bulutu; ölçüm, kesit, yapay zekâ ile sınıflandırma (zemin / bitki / bina / yol / araç).
Dokulu 3B model	3D Tiles 1.1	Haritada dokulu 3B model; sunum ve görsel denetim.

Ortofoto ve DEM'i seçip diğerlerini bırakmak süreyi belirgin kısaltır; 3B model ve yoğun nokta bulutu en ağır adımlardır — bulutta yoğun nokta bulutu GPU'da hesaplanır.

Fotoğraf hazırlığı

Sonucun kalitesi motordan çok fotoğraflardan gelir:

Bindirme: ileri yönde en az %75, yan yönde en az %65. Az bindirme = delikli model, kayan sınırlar.
Fotoğraf sayısı: yüzlerce fotoğraf normaldir; Studio da web yükleme penceresi de kök klasörü alt klasörleriyle birlikte tarar (JPG/PNG/TIF), RTK .MRK dosyalarını ve yan dosyaları kendisi bulur.
Konum bilgisi: fotoğraflarda EXIF GPS olmalı. RTK'lı drone'larda (ör. DJI .MRK) santimetre düzeyi konum otomatik değerlendirilir.
Kaçınılacaklar: hareketli su yüzeyleri, tek düze kar/kum, çok koyu gölge, farklı ışık koşullarını tek koşuda karıştırmak.

Konum doğruluğu: EXIF, RTK, YKN

Studio üç kaynağı birlikte ele alır:

Konum kaynağı: Otomatik (.MRK varsa RTK, yoksa EXIF), Yalnız EXIF ya da RTK zorunlu (.MRK yoksa iş başlamaz — beklediğiniz doğruluğu sessizce kaybetmezsiniz).
Yer kontrol noktası (YKN) dosyası isteğe bağlıdır. Düz metin, her satırda bir nokta: ad E N Z ya da sıra ad E N Z; # ile başlayan satırlar yorumdur. Koordinat sistemi (EPSG) dosyadan otomatik bulunur, gerekirse elle girersiniz (ör. 5254 TUREF/TM30).
Dosya eklendiğinde tek soru sorulur: bu noktalar ne için kullanılsın?
- Yalnız rapor — noktalar üretime karışmaz; iş bitince sapma ölçülür ve doğruluk raporuna yazılır.
- Otomatik bul — hedefler fotoğraflarda kendiliğinden bulunur ve çözüme katılır (RTK konum dosyası gerektirir); bulunamayanlar denetimde kalır.
- Elle işaretle — noktaları ekranda fotoğraflar üzerinde kendiniz işaretlersiniz; RTK gerekmez.
Dosyanız yoksa Noktaları gir ve işaretle ile koordinatları elle girip aynı ekranda işaretleyebilirsiniz.
Bir noktayı çözüm dışında tutabilirsiniz: o zaman bağımsız denetim noktası olur ve raporda gerçek bir doğruluk ölçüsü verir.

Çözüme giren bir noktanın sapması bağımsız bir ölçü değildir. Doğruluğu kanıtlamak istiyorsanız en az bir-iki noktayı çözüm dışında bırakın.

Üretim kalitesi

Teslimat koordinat sistemi

Fotogrametri motorunun ham çıktısı daima UTM'dir. Teslimatı seçersiniz:

Otomatik (önerilen) — YKN dosyası varsa ürünler onun koordinat sisteminde, yoksa UTM'de teslim edilir.
UTM'de bırak — dönüşüm yapılmaz.
Farklı EPSG — teslimat için kod girin (ör. 5254).

Nerede koşsun: bu bilgisayarda mı, bulutta mı?

Bu bilgisayarda üret (Studio) — jeton harcanmaz, ham fotoğraflar makinenizden çıkmaz. İlk üretimde motorlar tek seferlik iner (~0,4 GB). Studio bütün çekirdekleri kullanır; NVIDIA GPU varsa yoğun nokta bulutu üretimi GPU'ya taşınır. Sihirbaz boş diski ve belleği önden ölçer; yetmezse yerel düğme kapanır.
Bulutta üret (Studio ya da web'de Fotogrametri sekmesi) — fotoğraflar yüklenir, üretim CartaX'in NVIDIA GPU'lu bulut makinelerinde koşar, sonuç projenize düşer. Jetonla ücretlendirilir: ücret işlenen toplam megapiksele göredir, çıktı sayısı fiyatı değiştirmez; fotoğraf sayısı belli olur olmaz tahmini jeton ve bakiyeniz görünür, eksikse iş başlamadan uyarılırsınız. Tek işte 2.000 fotoğrafa kadar. Fotoğraflar yüklendikten sonra bilgisayarı kapatabilirsiniz.

Sonuç nereye gider?

Bilgisayarınızda: Belgeler / CartaX Studio / <uçuş adı> altında ürün klasörleri — Ortofoto, SYM (DSM/DTM), Nokta Bulutu, Mesh, Rapor. Rapor içinde motor raporu (report.pdf), doğruluk özeti (accuracy.json), kamera konumları (shots.geojson) ve koşu günlükleri bulunur.
CartaX'te: iş bitince çıktılar seçtiğiniz projeye yüklenir. Ortofoto haritada katman olur; DEM seçtiyseniz katman panelinde Ölçüm kotu: Yüzey / DSM / DTM açılır; nokta bulutu ve mesh kendi görüntüleyicilerinde açılır. Yükleme sürerken web panosundaki CartaX Studio kartı ilerlemeyi gösterir.

Sık karşılaşılanlar

Ortofoto kenarları bulanık ya da bükülmüş. Kenarlarda bindirme azalır; uçuşu ilgi alanının bir şerit dışına taşırın.

YKN'ler otomatik bulunamadı. Otomatik bulma RTK konum dosyası ister ve hedeflerin fotoğrafta net görünmesini bekler; bulunamayan noktaları aynı ekranda elle işaretleyin.

Çok uzun sürüyor. 3B model ve sınıflandırmayı kaldırın; NVIDIA GPU'lu bir makinede koşturun ya da işi GPU destekli buluta gönderin. Koşunun günlüğü Rapor klasöründedir.